Wat? Onderzoeksjournalistiek.
Eerder gedaan? Ja, in de jeugdzorg met behulp van mystery guests.
Wanneer? Van 1999 tot 2000.
Waarom? In het vaktijdschrift 0/25 verscheen een serie artikelen over instellingen in de jeugdsector.
Hoe? Ik recruteerde jongeren en ouders om voor mij op pad te gaan met vragen en problemen. Daarnaast onderzocht ik op basis van interviews en documenten onder meer de adoptiesector, het recht op inspraak voor de jeugd en de multiculturaliteit van de jeugdzorg in Nederland.
En verder? Schrijven we veel grondig geresearchte verhalen voor andere media.
Voorproefje:
‘Die vrouw vond het overbodig dat ik belde’
Bij Lena (14) uit Amsterdam leiden de vragen van de Kindertelefoniste er uiteindelijk toe dat Lena haar oplossing zelf bedenkt. ‘Ik belde over een vriendin die mij negeert, omdat ik met anderen omga. De mevrouw stelde mij vragen en aan de hand van die vragen kwamen we tot een oplossing. Eigenlijk vatte ze samen wat ik had gezegd. Dat vond ik wel slim, want zij kent de situatie niet.’
De medewerkster die Lena te woord staat, doet het precies volgens het boekje. Het streven is immers de bellers zelfstandiger te maken en ze vooral te steunen bij hun eigen besluitvorming.
Een vrijwilligster van de Kindertelefoon in Oldenzaal neemt dat streven wel erg letterlijk. Marieke belt om te vragen wat zij moet doen met een vriendin die haar verstikkend claimt. ‘Die vrouw vond het overbodig dat ik belde. Ze vroeg hoe oud ik was en toen ik vertelde dat ik 13 ben, zei ze dat ze me oud genoeg vond om zelf een oplossing te verzinnen. Wel een beetje raar. Ze zei nog wel dat ik terug kon bellen als ik niets kon bedenken, maar dat zou ik natuurlijk nooit doen.’
Bepaald geen paternalistisch antwoord - en daarmee is het advies in overeenstemming met het streven van de Kindertelefoon om ‘niet sussend, bevoogdend of opvoedingsgericht’ te zijn. Maar of de Oldenzaalse telefoniste deze richtlijn juist hanteert, valt te betwijfelen.
Lees ‘Zo iemand die je gelijk vertrouwt’ helemaal
(een consumentenonderzoek naar de Kindertelefoon)
Voorproefje:
‘De een in een huishoudelijke functie,
de ander doet administratief werk’
Maar ondanks een samenwerkingsverband met Forum - een organisatie waar veel allochtonen werken - heeft nog geen allochtoon een inhoudelijke functie binnen de SJN bereikt. Van de 35 werknemers die de SJN heeft, zijn er twee van buitenlandse afkomst. De een in een huishoudelijke functie, de ander doet administratief werk.
Bisschops voelt de hete adem van de wet SAMEN niet in de nek. Zijn alibi: ‘Wegens een grote reorganisatie moeten we eerst onze kerntaken opnieuw vaststellen. Dan moeten we kijken waar we welke expertise nodig hebben. We hebben nu al een samenwerkingsafspraak met Forum, dus waar nodig halen we de kennis in huis. Over een jaar zal duidelijk zijn wat we moeten doen aan interculturalisatie.’
Maar Hans Bellaart van Forum denkt dat een reorganisatie juist een goed moment kan zijn om de organisatie multicultureel te maken. ‘Het is net als bij een verbouwing. Wanneer de keuken eenmaal open ligt, kun je net zo goed even de waterleiding verleggen. Maar omdat interculturalisatie vaak zo’n ingewikkeld en intensief proces is, verschuilen organisaties zich graag achter de energie die ze steken in een ander veranderingsproces.’
Lees Wel het woord niet de daad helemaal
(over de jeugdzorg als bounty)
Voorproefje:
‘Vissers zijn als het ware de
laatste ‘vrije’ jongens in Nederland’
Ondanks het welvaren van deze dieren kampt de Noordzee met uitputtingsverschijnselen. De overbevissing verstoort het leefklimaat voor alle schakels van de voedselketen. Ook het aantal inheemse zoogdieren zoals bruinvissen, dolfijnen en zeehonden slinkt gestaag. Door overbevissing, vooral van haring, is het voedselaanbod steeds beperkter. Per jaar raken naar schatting zevenduizend bruinvissen verstrikt in de netten langs de kust van Denemarken. Doordat de mens en deze zoogdieren - beiden aan de top van de voedselketen - dezelfde soorten vis vangen, is er sprake van concurrentie. Moordende concurrentie zelfs. Vissers hebben jarenlang geprotesteerd tegen de bescherming van een aantal zeezoogdieren. De haring en kabeljauw zouden duurder zijn geworden omdat er minder gevangen werd vanwege de aanwezigheid van walvisachtigen, bruinvissen en zeehonden.
‘Overbevissing is een wereldwijd probleem’, vertelt NIOZ-onderzoeker Lindeboom. ‘De meeste landen kennen de theorie wel, alleen de oplossingen
blijken moeilijk in praktijk te brengen. Strenge regelgeving voor de boomkorvisserij ontbreekt bijvoorbeeld nog steeds. De vissector van de Noordzee valt onder het mandaat van Brussel, dus alle maatregelen moeten in Europees verband genomen worden. De lobby van de vissector is een van de redenen waarom dat zo lang op zich laat wachten.’
Ter bescherming van de visstand wordt vanuit Brussel aangedrongen op sanering van de vloot, zodat er minder schepen en minder netten zijn. Volgens Just van den Broek van Greenpeace kan dezelfde hoeveelheid vis gevangen worden door de helft van het aantal vissersschepen. ‘Dat heeft te maken met het quotum. Omdat de hoeveelheid vis die een visser mag vangen aan banden is gelegd, vangen de meeste schepen maar een deel van wat ze zouden kunnen binnenhalen. Wanneer je met de helft van de schepen op volle kracht zou vissen, kun je net zoveel vangen. Maar in Nederland ligt dat gevoelig. De vloot is vorig jaar zestien procent minder gesaneerd dan volgens Europese richtlijnen had gemoeten. Dan kom je op het sociaal-economische terrein, dan verdwijnen er banen. De vissers zijn als het ware de laatste ‘vrije’ jongens in Nederland. Die sluiten moeilijk compromissen.’
Lees Door de mazen van het net helemaal
(achtergrondverhaal over vissterfte in de Noordzee)
Het Eiland Neus verricht gedegen onderzoeksjournalistiek op het gebied van cultuur, welzijn, sociale-economie en politiek. In nauw overleg maken we op basis van doorwrocht uitzoekwerk artikelen, series of boeken. Voor inzage in gepubliceerde artikelen, voor offertes of voor meer informatie kunt u terecht op onze te huur-pagina.
